Nazwa “opłatek” pochodzi od łacińskiego słowa “oblatum”, czyli dar ofiarny. Dawniej człowiek składał ofiary nieznanym siłom – wodzie, piorunom, wiatrom, trzęsieniom ziemi, by ustrzec się od tego wszystkiego, co mogło mu zagrażać. Praktyka pieczenia chleba przaśnego, niekwaszonego, takiego, jakiego używał Pan Jezus przy Ostatniej Wieczerzy, pochodziła z czasów biblijnych, od Mojżesza i zachowała się w Kościele do dziś, choć obecnie ten chleb ma inny wygląd, jest bielszy, cieńszy i delikatniejszy. Opłatki, jakie my dziś znamy (nebula – mgiełka) pierwsi zaczęli wypiekać zakonnicy z klasztoru benedyktyńskiego we Francji. Stamtąd zwyczaj ten rozpowszechnił się na całą Europę i wraz z chrześcijaństwem przybył także do Polski. Opłatek używany był jednak wyłącznie do Mszy św. i do konsekracji komunikantów dla wiernych. Dopiero od XV wieku stał się bardziej popularny, kiedy nastąpił jego masowy wypiek. Był przekąską do wina, środkiem do pieczętowania listów, smarowany miodem był przysmakiem dzieci. Z kolorwych opłatków wycinano różne figury geometryczne i robiono z nich kompozycje zwane “światami”. Wieszano je u sufitu nad wejściem, wróżąc z ich ruchów jakie będą zbiory na przyszły rok. W późniejszych wiekach nastąpił bardzo żywiołowy wypiek opłatków, które pieczono w specjalnych żelaznych szczypcach nad ogniem. Takie dawne formy do wypieku opłatków można dziś zobaczyć tylko w muzeum.